Thuyết dây

     
LÝ THUYẾT DÂYHayVỞ HÀI KỊCH THẦN THÁNH CỦA TẠO HÓA?

Nguyễn Xuân Xanh

Nếu chúng ta hiểu lý thuyết dây, họ sẽ biết vũ trụ bắt đầu thế nào. Điều đó sẽ không còn có tác động mấy lên việc họ sống núm nào, tuy vậy nó đặc biệt quan trọng để phát âm biết chúng ta đến tự đâu, và gồm thể chờ đợi tìm thấy đồ vật gi khi chúng thám hiểm.

Bạn đang xem: Thuyết dây

Stephen Hawking

Tôi nghĩ có vô số thứ xuất sắc đẹp đã xảy ra trong lý thuyết dây nhằm nó hoàn toàn có thể sai. Tín đồ ta không hiểu điều đó lắm, cơ mà tôi hoài nghi rằng bao gồm một thủ đoạn vũ trụ to nào đã tạo nên công cố đáng kinh ngạc này mà không tồn tại mối liên quan gì đến nhân loại thực cả.

Edward Witten

*

Sách khổ 14x20cm, 518 trang, giấy nhẵn đẹp, giá bán bìa 140.000 đ

Có lời dẫn nhập quan trọng của GS Emil Mertinec của Đại học tập Chicago dành riêng cho chính mình đọc Việt Nam.

Ông là 1 trong những trong bốn thành viên của “Bộ tứ bọn giây Princeton” (string quartet), những người đã gồm công

thúc đầy cuộc giải pháp mạng siêu dây đầu tiên trong thập niên 1980. Ông là 1 trong “nhân triệu chứng lịch sử” của việc ra đời lý thuyết dây.

Lời dẫn nhập của ông cho nên vì vậy có tính lược sử định hướng dây trong số những giai đoạn ra đời của nó, và gồm tính khai sáng sủa cao.

Chúng tôi khôn cùng cám ơn ông đã đoạt ưu ái quan trọng cho fan hâm mộ Việt nam – một bí quyết bất ngờ.

Xem thêm: Các Bài Văn Hay Về Mẹ Hay Và Ý Nghĩa Nhất, Tả Người Mẹ Yêu Quý Của Em (55 Mẫu)

<1>

Thế kỷ trăng tròn đã ngừng đi vào lịch sử như thời đại của những cuộc biện pháp mạng học thức lớn trước đó chưa từng thấy: thuyết kha khá hẹp, cơ học lượng tử, thuyết ngôi trường lượng tử, những hạt cơ bạn dạng quark, những lực cơ phiên bản điện, yếu với mạnh, thuyết sắc động học, hạt Higgs, phần đông cái tạo nên sự Mô hình chuẩn; thuyết kha khá rộng, sửa chữa thay thế thuyết cuốn hút Newton, thống độc nhất lực thu hút với hình học không-thời gian, giải thích sự tiến hóa của vũ trụ từ Big Bang và những hiện tượng lạ lùng vật lý thiên văn như hiện tượng lạ Lỗ đen. Nhưng khi những câu hỏi sâu được giải trả lời, thì những thắc mắc khác sâu rộng được để ra. Làm thế nào thống tốt nhất thuyết tương đối rộng cùng thuyết lượng tử? không gian, thời hạn đến từ bỏ đâu cùng là gì ở cung cấp độ cực kì nhỏ, nơi thuyết lượng tử thống trị? Vũ trụ bắt đầu và dứt ra sao? định hướng dây là 1 trong những nỗ lực nhằm hiểu thiên hà ở lever sâu hơn, một cách toàn vẹn và thống độc nhất hơn.

Một tin vui mon 8, 2018

Tháng 8, 2018 một tin vui mang lại với Việt Nam: Giải trang bị lý lý thuyết mang thương hiệu nhà đồ gia dụng lý béo phì Anh P.A.M. Dirac (của Trung tâm quốc tế Vật lý lý thuyết Abdus Salam, hotline tắt là ICTP)1 được trao tặng kèm cho bố nhà khoa học chũm giới: Đàm Thanh đánh của Đại học Chicago, Subir Sachdev của Harvard, cùng Xiao-Gang Wen của MIT, về những đóng góp mới quan trọng để hiểu biết về “các hiện tượng chuyển pha trong các khối hệ thống nhiều-hạt ảnh hưởng mạnh với nhau”. Sau Ngô Bảo Châu, có lẽ rằng đây là tin vui nhất, cũng là 1 sự chờ đón đối với nhiều người. Sự công nhận giải Dirac đã dọn đường cho những nhà kỹ thuật tiến tới các giải khác quý giá không kém. Một đợt nữa, giải Dirac mang lại Đàm Thanh Sơn chứng tỏ hùng hồn rằng người vn không buộc phải là “hạng bét” mà lại rất xứng danh bước vào cộng đồng các dân tộc có tiềm năng trí tuệ không nhỏ, vì chưng đó yên cầu nền kinh tế tài chính cũng cần là tài chính có vết ấn của trí tuệ. Tin vui cũng góp giải tỏa sút những “mặc cảm” yếu ớt và rẻ kém sẽ tích tụ tự lâu. Không có qui cách thức nào nói rằng có bạn trên kẻ dưới, mà chỉ tất cả ta muốn, hay là muốn nhìn như thế, với hành xử như vậy để tự tụt hậu, như bên khai sáng sủa Fukuzawa Yukichi từng tuyên ba trong buổi rạng đông của tổ quốc ông 150 năm trước.

Nhưng Đàm Thanh sơn có tương quan gì đến quyển sách tại sao định hướng dây? của tác giả Joseph Conlon? thiệt ra, đánh đã bắt tay hợp tác với một vài đồng nghiệp để sở hữu một dự án công trình nghiên cứu độc đáo có tính ‘khai phá’ được xem như là ứng dụng trước tiên của kim chỉ nan dây vào một mô hình vật lý thực tiễn. Và công dụng của nó được kiểm soát là tương xứng với thực nghiệm. Công trình xây dựng này được không ít nhà vật dụng lý thương hiệu tuổi quả đât nhắc tới, như Juan Maldacena (2005), Leonard Susskind (2008), Brian Greene (2011), cũng như Zeeya Merali (2011) tốt wikipedia <1>. Tuy nhiên quyển sách của Conlon lần thứ nhất đã dành mang đến 3 trang để đề cập sự hợp tác và ký kết thú vị này. Hơn nữa triết lý dây là một ứng viên rất mạnh mẽ cho thuyết lôi kéo lượng tử (quantum gravity), và vấn đề thống nhất các lực của vũ trụ, có cả lực hấp dẫn. Đó là những vì sao của sự thành lập và hoạt động quyển sách này giới thiệu cộng đồng Việt Nam định hướng này trong toàn cảnh vật lý văn minh của thế kỷ 20.

<2>

Cuộc phương pháp mạng toàn ảnh

Năm 1997 đánh dấu một khúc quanh đặc biệt cho định hướng dây bởi bài báo cáo quan trọng bao gồm tính biện pháp mạng của phòng vật lý nơi bắt đầu Argentina, Juan Maldacena, thời gian đó ngơi nghỉ Đại học Harvard. Ông đưa ra một sự diễn giải tương đương, hay là một phép tương ứng, của 2 quy trình vật lý trong 2 quả đât khác nhau, một bên được xem ra mắt tại vùng nội (bulk, interior, call là không khí AdS, ‘Anti-de-Sitter), một mặt là tại vùng biên (boundary, gọi là không gian CFT, ‘Conformal Field Theory’)2 tất cả ít chiều (thứ nguyên) hơn. Trong một số điều kiện, Maldacena nói, một quy trình vật lý tình tiết trong vùng biên đó là ‘hình chiếu’ của một quy trình tương đương trong vùng nội. Hai không khí đó được gọi là ‘đối ngẫu’ (duality) của nhau. Sử dụng nguyên lý này, thuyết hẫp dẫn lượng tử trong vùng nội là trọn vẹn tương đương với một kim chỉ nan hạt lượng tử bình thường sống bên trên vùng biên (Maldacena, 2005). Nguyên tắc Maldacena cho phép quy một số độ phệ trong định hướng trường về các độ khủng trong không khí của hấp lực.3

Qua sự gặp gỡ với bàn sinh hoạt cũ Andrei Starinets trước đây tại Đại học tập Nga Lomonosov, đánh đã nhìn thấy những phương trình quark-gluon vào bối cảnh định hướng dây và phép tương tự AdS/CFT. Plasma quark-gluon là một trong “nồi súp” hạt cơ bản rất rét được tin là xuất hiện ngay sau big bang, chỉ tồn tại trong giây lát rồi nguội đi và biến thành các hạt vật chất. Đó là một ngành new mà Sơn dịp đó đã nghiên cứu.

Anh và những đồng sự đã áp dụng chiều ngược lại: lấy những đặc điểm đã biết của lỗ đen trong một không-thời gian nội 5 chiều cùng với dây với lực cuốn hút để suy ra sự quản lý của một khối hệ thống quark cùng gluon vào không-thời gian tư chiều của chúng ta không gồm dây xuất xắc hấp lực (Maldacena, Merali, Wikipedia <1>). Qua đó, “chúng tôi đảo ngược tính toán để đem về cho shop chúng tôi một trị số độ nhớt trượt (shear viscosity) của plasma … Một người chúng ta của tôi trong ngành vật dụng lý hạt nhân chơi rằng báo cáo chúng tôi là công trình đầu tiên hữu ích khởi hành từ kim chỉ nan dây”, tô nói (Merali). Công dụng của họ cho biết thêm độ nhớt search thấy của plasma quark-gluon là giao động một trị số thêm vô thuộc nhỏ, phần trăm với hằng số Planck.4 Lợi điểm: Các đo lường và thống kê khó khăn bên trên vùng biên, nơi tác động lớn của thuyết sắc rượu cồn học (QCD), tức lực mạnh, giữa các quark cùng gluon, được chuyển sang đo lường và thống kê ở vùng nội nơi tương tác bé dại (Greene, 271). Ở đây, đối ngẫu (dual) của ngôi trường lượng tử nóng trên vùng biên, giỏi plasma quark-gluon, lại là lỗ đen trong vùng nội. Rất có thể viết: “Plasma quark-gluon” = Lỗ đen (trong không gian AdS) (ĐTS).